Over Johan Braeckman


Johan Braeckman studeerde Wijsbegeerte aan de Universiteit Gent. Daarna volgde hij Menselijke Ecologie aan de Vrije Universiteit Brussel. In 1993-1994 studeerde hij Environmental History en Human Ecology aan de Universiteit van Californië in Santa Barbara. Hij promoveerde tot doctor in de wijsbegeerte aan de Universiteit Gent in 1997. Zijn proefschrift was getiteld `De natuurlijke orde tussen noodzaak en toeval, welwillendheid en vijandschap, ontwerp en evolutie: de darwinistische transitie'. Em. professor dr. Etienne Vermeersch was zijn promotor.

Loopbaan
Sinds 1998 is Johan Braeckman voltijds professor bij de vakgroep Wijsbegeerte en Moraalwetenschap van de Universiteit Gent. Zowel voor onderwijs als onderzoek is hij er verantwoordelijk voor het vakgebied Wijsgerige Antropologie. Zijn onderzoek spitst zich toe op de wijsgerige problemen verbonden aan de levenswetenschappen, in het bijzonder de evolutietheorie en de neurowetenschappen. Hij werkt daarbij samen met een tiental doctorandi en postdoctorale onderzoekers van de UGent en met andere binnen- en buitenlandse onderzoekers.
In 2003 werd hij door het bestuur van de Nederlandse humanistische stichting Socrates voor vijf jaar benoemd tot bijzonder hoogleraar op het gebied van de 'Filosofie en ethiek in de levenswetenschappen vanuit humanistisch perspectief' bij de Faculteit der Natuurwetenschappen, Wiskunde en Informatica van de Universiteit van Amsterdam.

Prijzen en bijzondere activiteiten
In 2013 kreeg Johan Braeckman de Loopbaanprijs van de Koninklijke Vlaamse Academie van België voor Wetenschappen en Kunsten. De Stuurgroep Wetenschapscommunicatie van de KVAB erkent hiermee zijn niet-aflatende inzet op het vlak van wetenschapscommunicatie. Johan Braeckman verstaat als geen ander de kunst om het wetenschappelijk en wijsgerig denken op een bevattelijke en onderhoudende manier onder de aandacht te brengen. De jury prees vooral de initiatieven waarmee hij de evolutietheorie verheldert en alom verspreidt.

In 2016 reisde Braeckman voor het Canvas-programma De herontdekking van de wereld in de voetsporen van zijn grootste inspiratiebron als wetenschapper, de Amerikaanse psycholoog Stanley Milgram.

In 2019 mocht Johan Braeckman de Prijs Vrijzinnig Humanisme in ontvangst nemen. Het Humanistisch Verbond reikt om de twee jaar de Prijs Vrijzinnig Humanisme uit sinds 1989. Die prijs wordt toegekend aan een vooraanstaand humanist, die in zijn leven en werk blijk heeft gegeven van een authentiek en volgehouden vrijzinnig-humanistisch engagement. “Johan Braeckman vertegenwoordigt als geen ander de inzichten en waarden van een vrijzinnig-humanistische levensbeschouwing. Hij hanteert daarbij de principes en uitgangspunten van het vrij onderzoek, het kritisch denken, de vrije meningsuiting en de democratische en seculiere rechtsstaat”, aldus de jury. “Naast zijn onderzoeks- en onderwijsopdracht besteedt hij als academicus ook veel aandacht aan het maatschappelijke dienstbetoon: hij is een veelgevraagd publiek spreker en publiceert regelmatig opiniestukken en toegankelijke essays in diverse media. Johan Braeckman vertolkt zijn visie op mens en samenleving met humor en menselijke warmte, op een positieve manier die uitnodigt tot reflectie en dialoog.”

Publicaties
Behalve artikelen in vakbladen publiceerde Johan Braeckman als auteur, co-auteur en editor ook boeken over de geschiedenis van de wijsbegeerte, bio-ethiek, toegepaste ethiek, milieufilosofie, en culturele aspecten van de wetenschappen. Uitgeverij Home Academy bracht eerder zijn alom gewaardeerde collegereeksen Darwin en de evolutietheorie en Kritisch denken uit. In 2015 verscheen zijn collegereeks "Recht maken wat krom is?"over bio-ethiek. Johan Braeckman is mede auteur van het bekende boek: De ongelovige Thomas heeft een punt. Een handleiding voor kritisch denken.
Hij schreef voor Confituur en naar aanleiding van de maand van de filosofie in april 2017 een uniek essay over de mens als verhalend wezen, een eigenschap die onlosmakelijk met onze natuur verbonden lijkt: Er was eens - over de mens als vertellende aap.

Masterclasses
Exclusief voor Brainfeed geeft Johan Braeckman de zeer goed gewaardeerde tweedaagse masterclass kritisch denken voor artsen: "De Ongelovige Thomas heeft een punt!" en het vervolg "De ongelovige Thomas 2.0". Daarnaast populaire masterclasses over wetenschapsfilosofie en bio-ethiek.